KOD, YENİ HUKUK DÜZENİ Mİ?

Teknolojinin ilerlemesi ve gelişmesiyle dünyanın da değişmesi günümüzün gerçeklerinden birisidir. Her alanda olduğu gibi, teknoloji hukukun şeklini de derinden etkilemeye ve değiştirmeye başlamıştır. Teknolojik gelişmeler, birçok klasik felsefenin yeniden yorumlanmasına ve hukukta sorumluluk anlayışının değişmesine yol açmıştır. Peki teknoloji ve kodlar avukatların yerini alabilir mi? Yeni düzende avukatlara ihtiyaç kalmayacak ve sözleşmeler kodlarla oluşturulabilecek mi? Kodlar yeni hukuk mu olacak?

Bu konuyu incelemek için önce Lex Cryptografia terimini anlamamız gerekir. Lex Cryptografia, blok zincirinde kodlarla yasal kurallar oluşturma sürecidir. Burada kodlar yazılı hukukun işini yapar ve insan tahkimi gerekmez. Daha akılda kalıcı bir ifadeyle, buna kod hukuktur denir. Lex Cryptografia teriminin temel altyapısı ise akıllı sözleşmedir.

IBM'ye göre. ''Akıllı sözleşmeler, önceden belirlenmiş şartlar ve koşullar karşılandığında otomatik olarak yürürlüğe giren, blok zincirinde depolanan dijital sözleşmelerdir.'' Başka bir deyişle, akıllı sözleşme, bilgisayar kodu ile yapılan anlaşmaların otomatik olarak yürürlüğe girmesidir. Bu alandaki en açıklayıcı örnek, bir uçuşun birkaç saat gecikmesi durumunda, blok zinciri kullanılarak her saat için belirli bir miktar paranın yolcunun hesabına gönderilmesidir. Tazminat talebine ihtiyaç olmadan, gerekli kanıtlar blok zincirinde bulunur, yolcunun hakları anında korunur ve tazminatı ödenir. Ancak, akıllı sözleşmelerin getirdiği bu esneklik eksikliği ve insan müdahalesinin olmaması durumu, insanların güven duygusunun azalması gibi sorunlara yol açabilir. Ayrıca, bazı hususları farklı şekilde yorumlanmaya da açıktır.

Ethereum'un kurucusu Vitalik Buterin için akıllı sözleşmeler, belirli koşullar sağlandığında sözleşmenin şartlarını otomatik olarak uygulayan bilgisayar programlarıdır. Buterin'e göre, buradaki ana amaç yasal bir avantaj sağlamak değil, insan yorumunu ortadan kaldırmak ve hukuku otomatikleştirmektir. Taraflar, blok zincirine ve sisteme güvenmeli ve kodun öngördüğü sonuçları dikkate almalıdır. Kısacası, Buterin merkezi olmayan bir dünya bilgisayarı kurmayı ve güvene dayalı yasal temelleri matematiksel olarak uygulanan kurallarla değiştirmeyi amaçlamaktadır. Ancak, aynı zamanda kritik bir soruyu da gündeme getirmektedir: Akıllı sözleşme kodunda boşluklar, ihmaller veya hatalar varsa ne olur? 2016'daki “The DAO Hack” saldırısı, bu eleştirinin harika bir örneğidir. Döneminin en büyük blok zincir teknolojsi inovasyonlarından biri olan Ethereum, akıllı sözleşmeler aracılığıyla merkeziyetsiz otonom organizasyon (DAO) sistemiyle yatırım fonu kurmayı amaçlamıştı. Yatırımcılar yatırdıkları fonların kullanılma şekli için oylama ile karar alıyor ve paraları havuzda topluyordu. Kurulmasından kısa bir süre sonra büyük bir ilgi görerek sistem üzerinde 150 milyon dolar değerinde Ethereum toplandı. 2016’nın Haziran ayında güvenlik açığından faydalanan bir hacker grubu tarafından Ethereuma karşı saldırı düzenledi ve havuzda bulunan 60 milyon dolar ele geçirildi. Çalınan paraların geri alınabilmesi için Ethereum çözümler üretmeye çalışsa da sadece küçük bsr msktar kurtarılabilirdi. Merkeziyetsizleşme konusunda geleneksel hukukta var olan boşluklardan dolayı da kimin sorumlu olduğu sorunu çözülemedi.

Bir başka görüş ise, “kod kanundur” teorisini ortaya atan Harvard Ünsversitesi profesörü Lawrence Lessig'e aittir. Bu, kodun kanunla eşdeğer olduğu anlamına gelmez ancak kanunun kodla ifade edilmesi gerektiği anlamına gelir. Daha spesifik olarak, dijital ortamdaki kodların fiziksel dünyadaki kanun kuralları gibi davrandığı anlamına gelir. Bir otomat makinesinin, makineye atılan para karşılığında içecek vermesi durumu kodun kanun olduğuna basit ve açıklayıcı bir örnek olarak verilebilir. Lessig ve Buterin'in çatıştığı nokta, insan müdahalesi konusudur. Buterin, kanunları tamamen kodla değiştirmek isterken, Lessig teknolojiden yararlanmayı, ancak yine de insan yorumuna ve adalete izin vermeyi savunur. Lessig’in görüşü koddaki boşlukları ve yanlışlıkları kapatmanın en uygun yolu gibi görünmektedir.

Kod ve hukuk arasındaki ilişki devlet düzeyinde şu anda uzak bir ihtimal gibi görünse de, Estonya, Çin ve Birleşik Arap Emirlikleri bu konuda adımlar atmaya başladı. Lex Cryptographia ve akıllı sözleşmeler daha fazla uygulama alanları bulmaya devam etmekle birlikte geleneksel hukuk sistemlerinin yerini alabilme ihtimalini de taşımaktadır. Çünkü geleneksel hukuk kuralları yeni teknolojilerin risklerini engellemek için yetersiz kalmakta ve zarar tazmini aşamasında taraflar mağdur durumuna düşmektedir. Bu nedenle Lex Cryptographia yakında avukatların uzmanlaşıp ilgilenmesi gereken bir alan haline gelecektir.

KAYNAKÇA

Buterin, V. et al. (2014). Ethereum white paper: A next-generation smart contract and decentralized application platform. Ethereum Foundation. https://ethereum.org/whitepaper

del Castillo, M. (2016, June 17). The DAO attacked: Code issue leads to $60 million Ether theft. CoinDesk. https://www.coindesk.com/markets/2016/06/17/the-dao-attacked-codeissueleads-to-60-million-ether-theft

De Filippi, P., & Hassan, S. (2016). Lex Cryptographia: The Future of Self-Enforcing Law? [Makale]. https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=2708282

IBM. (n.d.). What are smart contracts on blockchain? IBM. https://www.ibm.com/think/topics/smartcontracts#:~:text=Smart%20contracts%20are%20digital%20contracts,terms%20and%20conditions%20are%20met.

MIT OpenCourseWare. (2018, February 28). Session 6: Smart contracts and DApps [Video Kaynağı]. YouTube. https://youtu.be/JPkgJwJHYSc

IS CODE THE NEW LAW?

The advancement of technology and the resulting changes in the world are one of the realities of today. As in every field, technology is beginning to profoundly influence and transform the field of law. Technological developments have already led to the reinterpretation of many classical philosophies and the understanding of responsibility in law. So could technology and code replace lawyers? In the new order, can we dispense with lawyers and create contracts through code? Is code the new law?

To examine this topic, we first need to understand the term Lex Cryptografia. Lex Cryptographia is the process of creating legal rules with codes on the blockchain. Here, code fulfills the functions of written law and human arbitration is not needed. In a more memorable expression, this concept is referred to as ‘code is law.’ The basic infrastructure of the term Lex cryptografia is the smart contract.

According to IBM, “Smart contracts are digital contracts stored on the blockchain that are automatically executed when predetermined terms and conditions are met.” In other words, a smart contract is the automatic execution of agreements made with computer code. The most illustrative example in this area is when a flight is delayed for several hours, a certain amount of money is sent to the passenger’s account for each hour using the blockchain. Without the need to apply for compensation the necessary evidence is found on the blockchain, the passenger’s rights are immediately protected and compensation is paid. However, this lack of flexibility and human intervention characteristic of smart contracts may lead to problems such as a decrease in people’s sense of trust. Furthermore, some issues are open to different interpretations.

Ethereum’s founder Vitalik Buterin defines smart contracts as computer programs that automatically enforce the terms of a contract when certain conditions are met. According to Buterin, the main goal here is not to provide a legal advantage, but to eliminate human interpretation and automate law. Parties should trust the blockchain and the system and take into account the consequences that the code predicts. In short, Buterin aims to build a decentralized world computer and replace trust-based legal foundations with mathematically enforced rules. However, he also raises a critical question: what happens when the smart contract code contains gaps, negligence, or errors? The DAO Attack of 2016 is a great example of this criticism. Ethereum was one of the biggest innovations in blockchain technology of its time. Ethereum aimed to establish an investment fund through a decentralized autonomous organization (DAO) system using smart contracts. Investors voted on how their funds would be used and pooled their money. Shortly after its launch, the system attracted significant interest, collecting $150 million worth of Ethereum. In June 2016, a hacker group exploited a security vulnerability and attacked Ethereum, stealing $60 million from the pool. Although Ethereum attempted to develop solutions to recover the stolen funds, only a small amount could be recovered. Due to gaps in traditional law regarding decentralization, the issue of who was responsible could not be resolved.

Another view is that of Lawrence Lessig, a Harvard University professor who put forward the ‘code is law’ theory. This theory does not mean that code equals law, but that law should be expressed in code. More specifically, it means that codes in the digital environment behave like the rules of law in the physical world. A simple and illustrative example of a code being law is the situation where a vending machine dispenses a beverage in exchange for the money inserted into the machine. Where Lessig and Buterin clash is on the issue of human intervention. Buterin wants to replace law entirely with code, whereas Lessig believes in leveraging technology but still allowing for human interpretation and fairness, which seems to be the most appropriate way to close the loopholes and inaccuracies in code.

Although the relationship between code and law may seem far from the present at the state level, Estonia, China and the United Arab Emirates have already begun to take steps in this regard. Lex Cryptographia and smart contracts continue to find more areas of application, while also carrying the potential to replace traditional legal systems. This is because traditional legal rules are insufficient to prevent the risks of new technologies, and parties find themselves in a disadvantaged position during the compensation phase. For all these reasons, Lex Cryptographia will soon become an area that lawyers need to specialize in and focus on.

REFERENCES

Buterin, V. et al. (2014). Ethereum white paper: A next-generation smart contract and decentralized application platform. Ethereum Foundation. https://ethereum.org/whitepaper

del Castillo, M. (2016, June 17). The DAO attacked: Code issue leads to $60 million Ether theft. CoinDesk. https://www.coindesk.com/markets/2016/06/17/the-dao-attacked-codeissueleads-to-60-million-ether-theft

De Filippi, P., & Hassan, S. (2016). Lex Cryptographia: The Future of Self-Enforcing Law? [Paper]. https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=2708282

IBM. (n.d.). What are smart contracts on blockchain? IBM. https://www.ibm.com/think/topics/smartcontracts#:~:text=Smart%20contracts%20are%20digital%20contracts,terms%20and%20condi tions%20are%20met.

MIT OpenCourseWare. (2018, February 28). Session 6: Smart contracts and DApps [Video]. YouTube. https://youtu.be/JPkgJwJHYSc